Biodanza School Antwerpen

Rolando Toro en Biodanza®

Methode geïnitieerd door Rolando Toro Araneda   

 

Rolando Toro Araneda de grondlegger, initiator van Biodanza. 

 

Rolando Toro Araneda heeft beschouwingen ontwikkeld die hem – in de jaren die volgde op de Tweede Wereldoorlog– leidde tot het creëren van Biodanza.

 

Biodanza een systeem met de mogelijkheid van puur contact met de levende werkelijkheid door beweging en het uitdrukken van gevoelens op muziek. Muziek als universele taal en dans als ideale vorm om lichaam en ziel te integreren. 

Het zijn krachtige instrumenten die geluk, tederheid en kracht kunnen communiceren aan alle deelnemers. Rolando wilde de schoonheid ervan met een groot aantal mensen delen. 

Hij stelde voor om kleine groepen te vormen om te dansen, te zingen en elkaar te ontmoeten. En zo begon Biodanza"een manier van leven met schoonheid."

 

Rolando publiceerde boeken over poëzie en psychotherapie. Hield tentoonstellingen van zijn schilderijen in Brazilië, Italië en Frankrijk. Woonde in verschillende landen waaronder Argentinië, Brazilië en Italië. In 1998 is hij teruggekeerd naar zijn geboorteland Chili. Al deze ervaringen hebben op verschillende manieren bijgedragen tot de ontwikkeling van Biodanza, dat zijn levenswerk werd.

Biodanza werd een weg om te groeien en om het heilige wonder van het leven te delen, samen met anderen. 

 

Hieronder volgt een verslag van een interview met Rolando in Geneve in 2009

 

BIODANZA, VREUGDE EN HET VERMOGEN TOT EXTASE.

Interview met Rolando Toro

 

Dit verrassend mooi interview werd tijdens een specialisatie-cursus over "Extase" afgenomen op een zondagmorgen aan de oever van het meer van Genève.

 

Vraag: In Biodanza gebruikt men vaak de term ‘vivencieel’. Wat betekent dat? Tegenwoordig is het merendeel van de therapieën gebaseerd op de dialoog. Het verstand en de verkenning van het onbewuste worden daarbij met intelligentie en verfijning gehanteerd. Toch wordt in Biodanza een groot belang gehecht aan wat we de “vivencia” noemen, een term die betekent: hier-en-nu met intensiteit de onmiddellijke realiteit voelen van levend-te-zijn. De vivencia heeft een lichamelijke dimensie, dat wil zeggen, dat ze niet enkel mentale reacties van transformatie brengt, maar ook cenesthetische, lichamelijke reacties van transformatie.

 

Rolando; Intelligentie en rede hebben blijvende en belangrijke transformerende vermogens, verbonden met het nemen van beslissingen, met verandering en met betrekking tot het deprogrammeren van de stijl van leven. Maar wat diepe transformatie teweegbrengt, is de lichamelijke verbinding met emoties en met hetgeen beleefd wordt, met de vivencia. 

Dit is een ontdekking in de therapie, want de uitwerking van vivencias kan erg lang aanhouden, terwijl rationele beslissingen om te veranderen maar kort nawerken. Biodanza heeft als methodologie het laten ontwaken van vivenciële ervaringen door middel van muziek. Deze ervaringen hebben hun lichamelijke uitdrukking in de organische beweging in samenhang met het doorleefde. Vivencias laten lichamelijke sporen van wisselende duur na in het onbewust. Sommige houden 24 uur aan, andere een week en weer andere het hele verdere leven.

Bijvoorbeeld, zo is het voor een depressieve persoon, het plots en intens waarnemen van de gewaarwording van wat het is om te leven, om te voelen dat men leeft, een onvergetelijke vivenciële ervaring. 

De vivencia van affectieve verbinding met een andere persoon brengt ressources voor het gedrag voort, die daarna menselijke verbindingen dienen en vergemakkelijken. Bij iemand die routinematig leeft is een creatieve vivencia, het voelen dat men schepper is, voelen dat men zijn ware identiteit uitdrukt. Dit kan bijvoorbeeld d.m.v. het werken met klei of in een creatieve dans, een tekening, een beleving die het zelfvertrouwen versterkt, en dit ook blíjvend versterkt. De mystieke vivenciële ervaring, waarin men voelt dat men deel uitmaakt van het universum– en waarmee zich soms de uitbreiding van het bewustzijn verbindt– staat toe om de scheiding tussen het mensenwezen en de natuur te overstijgen. Zodat de mens zich dan niet meer “tegenover” de wereld voelt staan maar voelt dat men er “deel van uitmaakt”. Men voelt zichzelf als een kosmisch orgaan. Voor een bedroefd persoon zonder levenskracht opent de vivencia van vreugde een soort toegang of kanaal tot de uitdrukking van deze emotie van vreugde.

 

Welnu, Biodanza hecht bovenal belang aan de vivencia van verbinding met de ander. Wij hebben moeite met verbindingen als gevolg van conventies, ideologieën, gevoelens van onveiligheid in onszelf; en dat resulteert erin, dat men de ander als een gevaar, als een potentiële vijand ziet. Dan rijzen er beschermingsmaatregelen op in het hart van de verbinding, de persoon verdedigt zich voortdurend en probeert zichzelf te poneren als individu, maar daarmee vermindert men in sterke mate het affectieve aspect, het “menselijke” in de verbinding. 

Soms bestaat die affectiviteit niet eens en wordt de dialoog tot informatie en niet tot een intieme communicatie en tot contact. 

In Biodanza stellen we oefeningen voor om vivencias van verbinding, van menselijke verbinding op te roepen. In onze samenleving is het vermogen tot verbinden erg verdrongen. 

We spreken in kant-en-klare formuleringen en in “gepolijste” uitdrukkingen die gevormd zijn door gewoonten. We geven niets van onszelf aan de ander en luisteren ook niet werkelijk naar hem of haar. 

De dialoog wordt dan ziekelijk en heeft dan nog slechts de schijn van communicatie. Als er geen verbinding is tussen twee mensen, is hun relatie niet gezond. En is dialoog in dit geval een leugen.

 

Vraag: Moet je de vivencia zoeken in dit moment van verbinding, in dit moment van verbonden-zijn?

 

Rolando: Ja, precies, op het moment dat er verbinding is, is ook het hele lichaam in verbinding: de blik, de glimlach, de omarming, de gelaatsuitdrukking…. Wanneer er geen verbinding is, is het bijna een dialoog tussen twee maskers.

 

Vraag: Je zegt, dat Biodanza een weg is tot het ontwaken van extase. Hoe neemt Biodanza ons mee naar deze weg? Kun je daar wat over zeggen?

 

Rolando: Ja, maar de extase is een gevorderde stap in Biodanza. Essentieel is eerst de persoonlijke integratie, het verwerven van veiligheid in zichzelf, zelfwaardering en ook het zich affectief kunnen verbinden met anderen. Vervolgens bestaat een hogere uitdrukking van de geest daarin om de gewaarwording zodanig te verhogen en het bewustzijn zodanig uit te breiden, dat men toegang krijgt tot het prachtige, wonderlijke, tot het in-extase-gaan in tegenstelling tot wat voor ons deel uitmaakt van de routine. De gewaarwording van diegene die in extase gaat, is diepgaand, bijzonder, ongekend en van een schoonheid die men tot dan toe niet kende. Deze “nieuwe schoonheid” manifesteert zich in onze waarneming van de ander, in onze waarneming van de natuur, van het klimaat etc. Bijvoorbeeld, wanneer het regent, beklaagt men zich over het weer en men voelt de euforie noch de macht van de natuur. Het begrip “dansen in de regen” is erg interessant… (Rolando lacht).

Personen die een versterkte gewaarwording hebben, zijn veel meer “mens” dan diegenen met een zogenaamd ‘normale’ persoonlijkheid, want de eersten begrijpen veel meer de subtiliteit, diepte en de extreme schoonheid van bepaalde situaties, zelfs in het dagelijks leven. Soms kan een moment met een vriend, met een zoon, bij een kopje thee verlopen in een atmosfeer van wonderlijke schoonheid… En mensen leven aan dergelijke momenten voorbij als een of ander voorval in hun routine. Het vergroten van de eigen perceptie leidt vaak tot extase in het gewone leven: we zien een kind dat danst in een plas water of dat sneeuw gooit…en in zijn gezicht ontdekken we zijn ziel, het is één met de natuur. Op dat moment krijgen we toegang tot een subtiele verschijning van de schoonheid.

Regelmatig toegang krijgen tot een toestand van extase betekent niet altijd een makkelijk leven. Zoals Rilke zei: “Schoonheid boezemt schrik in” (“La beauté est épouvantable”) en dat betekent, wanneer men “veel” ziet men niet enkel de gelukkige aspecten ziet; men ziet ook het leed. In het gezicht van een vrouw die op hoge leeftijd verlaten is door haar kinderen, men ziet haar leed in haar rimpels, in haar blik. Terwijl een oppervlakkige blik alleen maar een oude vrouw ziet, zien die mensen niet haar hele verleden van moeite, van enthousiasme, van liefde die teleurgesteld werd, noch het feit dat ze zich eenzaam voelt in de wereld. Dus wanneer men de extase betreedt, vangt men ook glimpen op van het leed in al zijn diepte, van de wezenlijke realiteit.

Wij leven eigenlijk als automaten, slaapwandelaars. Wij worden erg weinig gewaar…We hebben geen toegang tot de muziek in diepe betekenis. Er zijn mensen die alleen een zich herhalend geluid, de scherpte horen maar het lukt hen niet de harmonie, de melodie, de rijkdom van het ritme, de expressie in de toonsoorten in de muziek te waarderen.  Want deze aspecten van de muziek dringen niet tot hun gehoor door en ze kunnen zich niet laten raken door de muziek.

Biodanza legt het verband tussen deze armoede in de waarneming en bepaalde ernstige problemen in onze samenleving: ouders slagen er niet in met hun kinderen te communiceren en leraren niet met hun leerlingen want…ze zíen ze niet! Ons leven verloopt in een wereld met een sterke neiging tot rationaliteit, het praktische en nuttige maar we beleven niet de affectieve dimensie, noch worden we het wezenlijke gewaar. We verliezen de zin van het leven… In deze samenhang presenteert Biodanza zich als uitnodiging om wat de grootsheid van het mensenwezen uitmaakt, te herwinnen: zijn vreugde, vermogen tot extase, zijn tederheid…Onze gewoonten ondermijnen dit alles. We hebben de glimlach verloren, de blik die verbindt, de zachtheid van de streling en …we blijven zitten met massamoord en de atoombom…. Ziehier de balans die ik in elk geval opmaak in dit huidige tijdsgewricht.

 

Het doel van Biodanza is herstel, een zich weer begeven in het leven en in zijn verschijningen van grootsheid en universaliteit. Op school bijvoorbeeld wordt geschiedenis geleerd als een opeenvolging van oorlogen, invasies en heldhaftige daden te midden van de meest bloedige moordpartijen. Iedereen kent de geschiedenis van Attila en van Napoléon maar heeft nog nooit een partita van Bach beluisterd of een werk van Leonardo Da Vinci bekeken, evenmin kent met het leven van Edison en nog minder de gedachten van Einstein over de wereld. Men leert aan kinderen het meest onterende uit de geschiedenis van de mensheid. Kinderen leren niet wat menselijke grootheid is. 

Het onderwijs moet veranderd worden, daarin moeten worden opgenomen: het belang van motivatie, gevoel voor het wonderbaarlijke, van verheven historische feiten als de ontdekking van het vaccin tegen polio, dat miljoenen kinderen redde… In plaats daarvan leert men hoe miljoenen kinderen met bommen te doden! Ik ben niet trots op onze beschaving en ik stel duidelijk een ander blikrichting, een andere vorm van bewustzijn, een andere manier van leven voor.

 

Vraag: Veel mensen hebben vragen over de zin van het leven en zoeken het geluk. Welke betekenis heeft dit voor jou?

 

Rolando De zoektocht naar geluk is een universeel menselijke queeste maar de voorgestelde wegen leiden er niet naar toe. Mensen kunnen vier keer per dag richting Mekka bidden, ze kunnen zondags naar de kerk gaan, ze kunnen uren doorbrengen in meditatie in een boeddhistische tempel zonder echter het geluk te naderen. 

Het geluk wordt door de liefde geboden, het is de relatie met kinderen, met de echtgenoot, de feesten, de eerlijke voedingsmiddelen die bestaan en niet de verwerkte. Geluk wordt door muziek geboden, het is de dans, het is de omhelzing. De wegen die we bewandelen om dit geluk te vinden zijn verkeerde paden; het zijn niet meer dan “krukken” en het verlies van de zin van het leven in het algemeen. Onze beschaving wordt verzwolgen door depressie, werkdruk, eenzaamheid, gevoel van mislukking. Men vraagt zich af: “Heeft het leven zin? Waarom leef ik?” 

Toch heeft het leven een betekenis in zichzelf, ze “schreeuwt” haar zin uit. Het leven doet niet anders dan onophoudelijk en als enige, de zin verkondigen. Heel het leven verkondigt voortdurend zijn kosmische en diepe betekenis, de zin van de ziel, van de menselijke relatie en van schoonheid. Maar men verliest de zin van het leven. Het aantal zelfmoorden stijgt in veel landen ter wereld. Niet altijd maar in het algemeen blijft de zin voor het leven levend bij primitieve volkeren, dit zelfs in moeilijke en ellendige omstandigheden. In onze beschaving echter verliest men heel gemakkelijk de zin van het leven. Biodanza herstelt de identiteit van de persoon: “ik ben hier en ik leef en dat is prachtig. Ik ben hier voor jou, om je te ontvangen en om je te vieren”. Biodanza is een eenvoudig soort voorstel en in geen enkel opzicht iets geniaals. Het heeft de frappante en onbetwistbare logica en intelligentie– dat de jeugd in plaats van zich naar de oorlog te laten sturen om zich te laten vermoorden– de liefde zou moeten bedrijven, zou moeten dansen, dichten, reizen, sporten…. Dat is de zin van het leven.

Biodanza, en dit is heel belangrijk, houdt geen rekening met “regionale” situaties, noch bedient het zich van karakterologische begrippen of benaderingen, dat wil zeggen dat de hele psychologie wordt “uitgegumd” onmiddellijk aan de basis. Men wil inderdaad van alles weten: welke eigenschappen heeft de persoonlijkheid en wat is het karakter van de persoon. Terwijl de meest wezenlijke vraag die de psychologie zich moet stellen is “wat is het om mens te zijn”? 

Deze vraag omvat de hele mensheid en niet alleen de waarden van een specifiek gebied. 

 

Biodanza nodigt ons uit om geen tijd te verliezen aan een psychologische analyse van het karakter maar om het mens-zijn te zien in een persoon; dat is alles! Het doet er weinig toe of de persoon introvert, sociabel of meer individualistisch is; het enige dat telt, is de mens die in de persoon schuilt.

De eigenschappen van het menselijke te bevatten is de grote uitdaging voor de hedendaagse filosofie. Er bestaan veel universele eigenschappen van de mens. Ik heb er verschillende voorgesteld die niet bij andere bezielde, levende wezens bestaan onder andere uiteraard: de verruimde gewaarwording, uitbreiding van bewustzijn, moed, gewaarwording van schoonheid, hoe moreel handelen vanuit het hart en niet vanuit morele voorschriften, bewustzijn van dood en bewustzijn van te leven, het waarderen van het in-leven-zijn, de vreugde, de muzikale creativiteit…

 

Vraag: Zijn dit, volgens jou, universele eigenschappen van wat menselijk is?

 

Rolando: Ja, dat zijn ze, in de mate waarin we er toegang toe hebben zijn we “menselijker” naar ons wezen en niet uitsluitend volgens de definitie die de biologie geeft aan het begrip van de menselijke “soort”.

 

Inschrijfformulier Biodanza lessen/opleiding
Agenda Biodanza lessen/opleiding
Heb je een vraag? Bel ons!
Biodanza School Antwerpen - Annette Heynderickx

Ik ben na vele jaren werkzaam te zijn als Biodanza docent alleen maar enthousiaster geworden, overtuigd van de kostbare parel in ons, die te ontdekken valt. De mogelijkheden die het unieke en visionaire werk van Systeem Biodanza hierin biedt.

Annette Heynderickx